Urla’nın sakin köylerinden Bademler, Tahtacı Türkmenlerinin yerleşik hayata geçtiği köylerden biri. Ancak Bademler’i asıl özel yapan, küçük bir Ege köyünde neredeyse bir asırdır devam eden güçlü tiyatro ve dayanışma kültürü.
Bir Köyün Tiyatroyla Değişen Hikâyesi
Cumhuriyet’in ilk yıllarında köye gelen öğretmen Mustafa Anarat, Bademler halkını tiyatroyla tanıştırıyor. 1933 yılında köy meydanında Aka Gündüz’ün “Yarım Osman” adlı oyunu sahneleniyor ve böylece bugün hâlâ devam eden tiyatro geleneğinin temelleri atılıyor.
1969 yılında ise köylülerin emeğiyle Bademler Köy Tiyatrosu açılıyor.
Burada profesyonel oyuncular yok; oyuncular köyün kendi insanları. Gündüz tarlasında, serasında ya da dükkânında çalışan biri, akşam tiyatro sahnesine çıkabiliyor.
Susuz Yaz
Bademler aynı zamanda Türk sinema tarihinin önemli duraklarından biri.
Metin Erksan’ın yönettiği, Hülya Koçyiğit ve Erol Taş’ın başrollerinde olduğu “Susuz Yaz” filminin önemli bölümleri burada çekiliyor. Köylülerin de rol aldığı film, 1964 yılında Berlin Film Festivali’nde Altın Ayı kazanarak Türk sinemasının uluslararası alandaki en büyük başarılarından birine imza atıyor.
Üreten ve Paylaşan Köy
Bademler’in bir diğer özelliği güçlü kooperatifçilik geleneği. 1962’de kurulan tarımsal kalkınma kooperatifiyle birlikte seracılık ve özellikle kesme çiçek üretimi köy ekonomisinin önemli parçalarından biri haline geliyor.
Bugün Bademler’i özel yapan şey aslında tek bir yapı değil;
Tahtacı Türkmen kültürü, tiyatro, sinema, kooperatifçilik, üretim ve imece ruhunun hâlâ aynı köyde yaşamaya devam etmesi.
Kısacası Bademler, sanatın büyük şehirlerden çıkıp bir köyün günlük yaşamına karıştığı çok özel bir Cumhuriyet hikâyesi.
